Wandelen op smokkelpaden

Het grensgebied tussen Winterswijk en Duitsland is stil en verlaten. Toch werd juist in dit gebied het spannende kat- en muisspel gespeeld met de grenspolitie. Kommiezen werden ze ook wel genoemd. Het Kommiezenpad herinnert hieraan.

Het Kommiezenpad is een achttien kilometer lang wandelpad en is een gezamenlijk initiatief van de gemeenten Winterswijk en Südlohn. Het voert de wandelaar mee over oude smokkelpaden aan weerszijden van de grens. Het pad is opgedeeld in vier populaire wandelafstanden. Deze variëren van bijna vijf tot ruim twaalf kilometer. Dit pad is in beginsel een wandelpad, verschillende delen kan men echter ook als fietser, ruiter of koetsier afleggen.

U kunt het pad verkennen via de hoofdwandelroute tussen de St. Vitus-steen en Klooster Burlo of door middel van vier rondwandelingen. U kunt op elk gewenst traject instappen, want het Kommiezenpad en de rondwandelingen  zijn in beide richtingen met bordjes aangegeven. Uw auto kunt u parkeren op een van de parkeerplaatsen zoals op de kaart is aangegeven of bij het Toeristisch Overstap Punt (TOP) Burg Oeding.

Het Kommiezenpad volgt in grote lijnen een oude grens. In 1765 werd de officiële scheidslijn tussen het bisdom Münster en Gelderland vastgelegd in Burlo, een nabijgelegen Duits dorpje. Het jaar na de Conventie van Burlo zijn 186 grenspalen in dit gebied geplaatst. Hoewel veel van deze oude markeringen in de loop der tijd zijn verdwenen, komt de wandelaar er regelmatig één tegen. Bijzonder is dat de grens in dit gebied al eeuwen stabiel is. Het landschap waar u doorheen wandelt,  bestond eeuwenlang uit onaantrekkelijke en moeilijk toegankelijke veen-, moeras- en heidegebieden. Deze barrière vormde een natuurlijke grens, die zowel door het bisdom Münster als door Gelderland werd gerespecteerd.

 

Route van 10,5 km, rondom Oeding en de grens naar Winterswijk en weer naar Oeding

De tocht kunt u beginnen in het buurtschap Hessinkhook (I4). Deze hoek dankt zijn naam aan een eeuwenoud Landgoed ‘Schulze Hessing’. In deze hoek, vlakbij de Duits-Nederlandse grens, is in de loop van de eeuwen het verloop van de grens meerder malen onderwerp van overleg geweest.  Tijdens de wandeling komt u langs het riviertje de Boven Slinge (I5). De Slinge is nooit bevaarbaar geweest. Toch is zij voor de ontwikkeling van de grensregio heel belangrijk geweest. Zij dreef twee watermolens aan. Tevens voedde zij de grachten van de burcht.  U komt ook langs het voormalige grenskantoor Kotten. Dit kantoor is in 1995 opgeheven. In 1853 is dit grenskantoor ontstaan door de verbreding van de weg tussen Winterswijk en Oeding. De vroegere douanekantoren aan beide kanten van de grens hebben een andere functie gekregen.

Grensstenen langs de route

Steeds maar weer treft u tijdens de wandeling verschillende soorten grensstenen aan, die in deze route dicht bij elkaar te vinden zijn.  U loopt soms precies langs de grens waar u binnen één stap in Nederland of in Duitsland bent. Als u goed kijkt, ziet u dat de Duitse boerderijen die u passeert robuuster ogen dan de meer sierlijke Saksische boerderijen aan de Achterhoekse kant van de grens.

In het Winterswijkse Buurtschap Kotten komt u voorbij de Italiaanse Meertjes, zogenaamde leemputten. Deze putten zijn ontstaan door de steenfabricage. De klei werd uit de kleigroeve gehaald voor de steenindustrie. De verlaten kleigroeven vulden zich met water en de natuur kon zo haar gang gaan.

Niet ver van de leemputten en in de buurt van de grens lag een kleine boerderij. Bij vele ‘grensgangers’ was dit een ideale plek, omdat hier een geschikt moment kon worden afgewacht tot de kust veilig was en zij de zwaarbelaste waren veilig over de grens konden smokkelen. In 1934 werd in de kleine boerderij een café ingericht en kreeg het de naam Italiaanse Meren. De azuurblauwe kleur van het water deed de bezoekers denken aan de meren in Italië.

 

 

Geschreven in samenwerking met P. Polter en K. Wolterink

Foto’s:  H. Schlottbom

Auteur: Teersa van Wezel

Deel deze post op
468 ad

1 reactie

  1. Deze wandeling heb ik gelopen. Heel bijzonder!

    Reactie toevoegen

Stuur je reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>