Het grensdenken van filosoof Jan Wagenvoort

Dieren onder de grond en vogels in de lucht kennen geen grenzen. Vanuit die gedachte ging GrenzenLos op bezoek bij Jan Wagenvoort uit Bronckhorst. Jan is filosoof, schrijver, museumdirecteur en ook nog mollenvanger. Deze voormalige boer houdt van dieren èn van mensen die iets voor de natuur doen. Hij vraagt zich echter af: ‘hoe houden we die in stand’ en ‘hou houden we het betaalbaar’.

DSC_0289_Jan WagenvoortHet grensgebied

Geboren en getogen in de Achterhoek, komt Jan graag in Westfalen. Jan: “Akkers, weilanden… Het grensgebied is een mooi gebied met kleinschaligheid. Veel jongeren trekken naar de stad, maar meestal komen ze later terug. De grond gaat trekken als ze ouder worden; ze gaan de waarde ervan zien. Toch is het goed om weg te gaan, zo leer je dingen van een ander perspectief te benaderen. Niet blijven denken: nooit van gehoord, doen we niet.

Mensen die binnen de gangbare normen denken, brengen de samenleving niet verder. Je vindt alleen oplossingen voor maatschappelijke problemen door iets van een ander of breder perspectief te benaderen. Ik heb respect voor mensen die positief veranderen.Woonruimte is een probleem voor de jeugd. Dat kun je aanpakken door gebouwen die je ‘over’ hebt  anders te bekijken. Denk eens aan kleine zorgkernen waarin jeugd en ouderen participeren. Kleinschaligheid in voorzieningen is budgettair echt niet slechter!”

 

Grensdenken

“Ik hou van de ‘grenzeloosheid’ van vogels. De zwaluw spreekt geen Duits en komt daar toch. De kraanvogels overwinteren in Afrika en broeden in Scandinavië. De natuur kent wel grenzen: biologische grenzen. Dat is niet als ons geografisch ‘grensdenken’. In de natuur betaal je geen tol en zijn er geen grensovergangen. Mollen, hazen en konijnen bijvoorbeeld hebben grenzen die door weer en klimaat bepaald worden. Dieren kunnen daar heel goed op anticiperen. Wij mensen zijn daar ver vanaf gedreven. De oude Eskimo’s waren jagers en aten alleen maar vlees en vis. Nou is alle voedsel bijna overal te krijgen. Alles wordt uniform. Iedere dag loop ik buiten en dan zie ik de natuur. Ik probeer dingen te verweven: natuur, landbouw en bebouwing. Vaak houden we vast aan het oude en met onze regels zetten we alles muurvast. Je moet de boel juist in beweging houden! Ook in een tijd van crisis. Het is heel simpel: als je van teveel naar genoeg gaat, houd je over.”

Jan Wagenvoort

Van toen naar toekomst

“Het is tijd voor ‘verstilling’. Om te kijken naar de ‘oude’ wereld en te bedenken hoe dingen ontstaan. Kijk naar de vogels,   de dieren. Als reeën ’s middags buiten zijn, weet je dat het ’s nachts slecht weer wordt. Ga meer informatie uitwisselen,        dat hoort erbij en dan kom je verder. Dat zie je ook bij het wild, daar is veel ‘overleg’. Alleen samen kun je grenzen opheffen. Zoek de grens op, tart die grens! Naar de toekomst kan de landbouw in de natuur een soort bemiddelende rol krijgen. Met natuurbeheer, nieuwe energie en natuurlijke erven. Dat vraagt moed en visie van zowel boeren als kapitaalverstrekkers. Het investeren in natuurbeheer wordt vaak niet voor vol aangezien. Maar we moeten er waarde aan toekennen, want er komt gewoon geld, handel en nieuwe energie uit.  Natuurbeheer moet ook gedragen worden door de omgeving. Als je streek en de buurt betrekt bij ? en medeverantwoordelijk maakt voor ? het beheer en zo een natuurlijke leefomgeving maakt, helpen ze (burgers en boeren) mee met de bescherming. Je moet het niet opleggen of afdwingen; dat werkt niet. Ook is duurzaamheid in het natuurbeheer belangrijk. Niet na een paar jaar weer alles anders. Nee, planten en  juist ook de dieren hebben tijd nodig om te wennen. En de boeren… als zij alleen maar blijven door denderen is dat anti-beheer, dan krijgen ze de consument uiteindelijk tegen.

0_Jan Wagenvoort

 

Auteur: Teersa van Wezel

Deel deze post op
468 ad

Stuur je reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>